ايرانفرا

هر انسان يك غايت است. امانوئل كانت

حق حيات، حق مسلم هر فرد است

هم وطنانمان را نكُشيد

پارلمان كانادا قانون روز "نوروز" را به تصويب رساند.

قانون تصويب شده‌ي پارلمان كانادا با عنوان انگليسي Nowruz Day و عنوان فرانسوي JOUR DU NOROUZ در سايت دولتي پارلمان كانادا و به شماره لايحه C-342 در پيوند زير قرار دارد.

http://www2.parl.gc.ca/HousePublications/Publication.aspx?Docid=3761904&file=4

جاي دارد از كوشش‌هاي ارزنده‌ي نماينده ايراني پارلمان اونتاريو آقاي دكتر رضا مريدي سپاسگزاري شود.

ترجمه فارسي آن بدين صورت است:

مجلس عوام كانادا

لايحه C-342

قانوني براي ارج و بزرگداشت روز "نوروز"

از آنجايي كه "نوروز" در  زبان پارسي در چم (به معناي) روز نو است و به گونه‌اي سنتي نشانگر آغاز نجومي بهار و سال نو ايراني (پارسي) است؛

از آنجايي كه نوروز هنگامي براي شادي و خوشي‌هاي بزرگ و جشن‌هاي خانوادگي مشترك ميان بسياري از آيين‌ها و كيش‌ها و همچنين ميان بسياري از كشورهايي است كه تاريخشان به امپراتوري پارس (ايران) و تمدن‌هاي ميان روداني (بين‌النهريني) باز مي‌گردد؛

و از آنجا كه امروز بسياري از كانادايي‌ها نوروز را جشن مي‌گيرند؛

بنابراين در بزرگداشت و ارج و شكوهمندي آن، با نظر و موافقت سنا و مجلس عوام كانادا، قانون ذيل تصويب مي‌گردد:

عنوان

1. اين قانون با نام "قانون روز نوروز" شناخته خواهد شد.

روز نوروز

2. در سرتاسر كانادا، در هر سال، اعتدال بهاري (نخستين روز بهار) به نام "روز نوروز" شناخته خواهد شد.

3. براي اطمينان بيشتر يادآور مي‌شود كه روز نوروز يك روز تعطيل رسمي يا يك روز تعطيل قضايي نخواهد بود.   

متن انگليسي قانون « نوروز » پارلمان كانادا

house of commons of canada

BILL C-342

An Act respecting Nowruz Day

Whereas “Nowruz” means “New Day” in Persian and traditionally marks the astronomical beginning of spring and the beginning of the Persian new year;

Whereas it is a time of great joy and family celebrations shared by people of many faiths and in many countries that trace their history back to the ancient Mesopotamian civilization and the Persian Empire;

And whereas many Canadians celebrate Nowruz;

Now, therefore, Her Majesty, by and with the advice and consent of the Senate and House of Commons of Canada, enacts as follows:

SHORT TITLE

1. This Act may be cited as the Nowruz Day Act.

NOWRUZ DAY

2. Throughout Canada, in each and every year, the vernal equinox (first day of spring) shall be known as “Nowruz Day”.

3. For greater certainty, Nowruz Day is not a legal holiday or a non-juridical day.

متن فرانسوي قانون « نوروز » پارلمان كانادا

chambre des communes du canada

PROJET DE LOI C-342

Loi instituant le Jour du Norouz

Attendu:

que « Norouz » signifie « jour nouveau » en langue persane et que ce jour marque traditionnellement le début du printemps astronomique et du nouvel an persan;

qu’il s’agit d’une occasion de grande joie et de réjouissances familiales que célèbrent les gens de nombreuses confessions dans bon nombre de pays dont l’histoire remonte à la civilisation mésopotamienne antique et à l’Empire perse;

qu’un nombre important de Canadiens fêtent le Norouz,

Sa Majesté, sur l’avis et avec le consentement du Sénat et de la Chambre des communes du Canada, édicte :

TITRE ABRÉGÉ

1. Loi sur le Jour du Norouz.

JOUR DU NOROUZ

2. Le jour de l’équinoxe de printemps (le début du printemps) est, dans tout le Canada, désigné comme « Jour du Norouz ».

3. Il est entendu que le Jour du Norouz n’est pas une fête légale ni un jour non juridique.

بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک

شاخه‌های شسته، باران خورده، پاک

آسمان آبی و ابر سپيد

برگهای سبز بيد

عطر نرگس، رقص باد

نغمه شوق پرستوهای شاد

خلوت گرم کبوترهای مست

نرم نرمک می رسد اينک بهار

خوش به حال روزگار

خوش به حال چشمه ‌ها و دشتها

خوش به حال دانه‌ها و سبزه‌ها

خوش به حال غنچه‌های نيمه‌باز

خوش به حال دختر ميخک که می خندد به ناز

خوش به حال جام لبريز از شراب

خوش به حال آفتاب

ای دل من گرچه در اين روزگار

جامه رنگين نمی‌ پوشی به کام

باده رنگين نمی ‌بينی به جام

نقل و سبزه در ميان سفره نيست

جامت از آن می که می ‌بايد تهی است

ای دريغ از تو اگر چون گل نرقصی با نسيم

ای دريغ از من اگر مستم نسازد آفتاب

ای دريغ از ما اگر کامی نگيريم از بهار

گر نکوبی شيشه غم را به سنگ

هفت رنگش می‌شود هفتاد رنگ

زنده‌ياد فريدون مشيري

 ياد باد نام امير اصلاحات و نوسازي ايران و استوار باد انديشه و آرمانش در روز بيستم دي ماه سالروز از جان گذشتنش در راه ميهن

مدتها بود كه مي‌خواستم براي چند گاهي سكوت پيشه سازم و بيشتر به خواندن بپردازم تا قلم زدن، اما برخي ترديدها مانع از آن مي‌شد. يكي از آن موارد ترديد، نداشتن و نگنجاندن يادداشتي هر چند كوتاه براي ارج نهادن به خدمات يكي از برجسته‌ترين و تاثيرگزارترين مردان تاريخ ايران، ميرزا تقي خان فراهاني، اميركبير، بود. اگر متهم به بت‌سازي و بت‌پرستي نشويم بايد يادآوري كنيم كه اين بزرگمرد تاريخ ايران در طول دوره بسيار كوتاه قدرت خود چنان دگرگوني‌هاي بنيادين را پديد آورد كه تلالو فروغ نوانديشي و پيدايش روشنفكران متجدد دوره‌ي معاصر ايران را مي‌توان نتيجه كنش‌هاي خردمندانه و ميهن‌دوستانه‌ي وي دانست. امروز بيستم دي ماه سالروز كشته شدن امير تجدد و نوسازي و اصلاحات ايران در باغ تا ابد محزون فين كاشان است. آن روز جان صدراعظم شايسته‌اي به دست دژخيمان ميهن و ميرغضبان و جلادان سلطان همايون قلبه‌ي عالم ستانده شد، كه اگر سلطان صاحبقران در دوران درازمدت حدود پنجاه ساله‌ي قدر قدرتي خود امير نوانديش (يا هم‌انديشانش) را در پياده‌سازي ايده‌هايش آزاد مي‌گذاشت، اين كشور بسا آسانتر، زودتر و كم‌هزينه‌تر مي‌توانست مسير خطير گذار سنت به تجدد را پيموده به ساحل امن توسعه سياسي، اقتصادي و اجتماعي رهنمون گردد. او در مدت كوتاه ۳۹ماهه (سه سال و سه ماه) صدارت خود، بسياري از اقدامات اصلاحي را به انجام رساند كه برخي در همان زمان نتيجه‌اش ديده شد و برخي ديگر سالها بعد تاثير خود را بر صحنه سياست و اجتماع كشور نشان داد. يكي از مهمترين تاثيرات اقدامات او بر دوران پسين، تاثيرگذاري او بر جنبش مشروطه بود. در سالهاي صدارت او كه در ميان سالهاي ۱۲۲۷ تا ۱۲۳۰ خورشيدي بود (درست يك سده پيش از جنبش ملي شدن نفت) پيش‌نيازها و بسترهايي فراهم آمد كه زمينه‌ساز به حركت در آمدن جنبش‌هاي دگرگوني‌خواهي و تحول‌خواهي در نسل‌هاي آينده شد كه سبب شد نزديك به پنجاه و پنج سال پس از درگذشت او جنبش مشروطه سرانجام پس از سالهاي تلاش فكري و عملي نوانديشان و مشروطه‌خواهان در سال ۱۲۸۵ خورشيدي به پيروزي دست پيدا كند. برخي از مشروطه‌خواهان از دانشجويان اعزامي او به اروپا بودند كه دگرگوني‌هاي دنياي غرب و مفاهيم و مصاديق مدرنيته و تجدد را از نزديك ديدند و لمس كردند و با درنگ و انديشه و مقايسه آن با كشور دريافتند كه ريشه‌هاي عقب‌ماندگي سرزمين‌شان از كجاها ناشي مي‌شود و كوشش نمودند تا آنها را اصلاح نمايند. برخي ديگر از نيروهاي پيش‌برنده‌ي مشروطه، دانش‌آموزان ايراني بودند كه در مدرسه‌هاي نويني همچون دارالفنون كه به دستور او راه‌اندازي شده بود، از استادان نوانديش و متجدد غالبا خارجي‌شان مي‌آموختند. راه‌اندازي روزنامه و چاپ كتاب‌هاي جديد بسياري را با انديشه‌هاي جديد آشنا مي‌ساخت، گسترش و بسط علوم جديد، مانعي براي جولان بيشتر انديشه‌هاي رسوب كرده به شمار مي‌رفت. اصلاحات سياسي، اجتماعي و اقتصادي او چشم‌اندازي روشن را از وضعيت مطلوب پيش روي مردم و نخبگان قرار داد كه حتا پس از كشته شدن او نيز ديگران استمرار اقدامات اصلاحي او را خواستار بودند.

برخي از اقدامات اصلاحي اين بزرگمرد تاريخ كه در سه گروه كلي اصلاحات سياسي، اصلاحات اجتماعي-فرهنگي و اصلاحات اقتصادي-مالي دسته‌بندي شده است، به قرار زير مي‌باشد:

اصلاحات سياسي

فراهم كردن امنيت و برپايي دولت

اصلاح و بازنگري امور قضايي

هماهنگي و سر و سامان دادن به ارتش ايران به سبک اروپايي

راه‌اندازي کارخانه‌هاي اسلحه‌سازي

کوتاه کردن دست بيگانگان در امور کشور

تعيين مشي سياسي معيني در سياست خارجي

اصلاحات اجتماعي و فرهنگي

فرستادن دانشجويان ايراني به خارج براي تحصيلات و تدريس در ايران

استخدام استادان خارجي و تصميم به جايگزيني آنها با ايرانيان

ترويج ترجمه و انتشار کتب علمي

ايجاد روزنامه و انتشار کتب

ترويج ساده نويسي و لغو القاب

اصلاح محاضر شرع

راه‌اندازي چاپارخانه

گشايش دارالفنون

چاپ و نشر دانش‌هاي نوين و علوم جديد

ساخت بيمارستان و رواج واكسن همگاني آبله

بازسازي ابنيه تاريخي

مبارزه با فساد و ارتشاء

اصلاحات اقتصادي و مالي

تقويت بنيه اقتصادي کشور

ترويج صنايع جديد

فرستادن صنعتگر به روسيه و مقابله صنعتي با روسيه توسط دست تواناي استادکاران ايراني

بهره‌برداري از معادن

گسترش كشاورزي و آبياري

توسعه تجارت و بازرگاني داخلي و خارجي

اصلاح امور مالي

تنظيم ماليات و تعديل بودجه

اين چُنين مرد بزرگ بود اما افسوس كه مملكت تنگ بود و زمان اندك.

سرانجام در بيستم دي ماه ۱۲۳۰ خورشيدي، اميرِ كبيرِ سرافرازِ ايران در سن ۴۵ سالگي در گرمابه باغ فين كاشان با قطع رگ دست كشته شد و نام او در يكي از برگ‌هاي زرين تاريخ پرفراز و فرود ايران با خوشنامي جاويدان شد. در آن روز نه تنها رگ دست امير كه رگ دست ايران براي مدت پنجاه و پنج سال زده شد و در آن هنگامه كل ايران، فين كاشان شد.    

پس از كشته شدن او سه گانه‌ي استبداد و استعمار و ارتجاع نفس‌هاي راحتي را فرو بردند و پس از آن هر يك به گونه‌اي بسيار بدتر از پيش به تاراج منابع و خاك و مردم سرزمينمان پرداختند.

ياد اين دولتمرد ميهن‌پرست هماره گرامي و ماندگار باد و راهش بي‌وقفه استوار و پايدار.   

در دنباله يادداشت سه سروده براي اميرکبير از سوي عباس مشفق کاشاني، ياور همداني، حميد مقدم سروده شده است كه پيشتر در شماره ۲۲ ماهنامه توقيف شده حافظ به چاپ رسيده بود.

همچنين آهنگ دلنشين "بميريد بميريد در اين عشق بميرد" از سروده‌هاي "ديوان شمس" مولانا جلال الدين محمد بلخي و ساخته‌ي كامبيز روشن روان و با صداي عليرضا افتخاري را كه يادآور واپسين دمان زندگي و لحظه‌ي تلخ قتل امير است را مي‌توانيد از پيوند زير دريافت كنيد.

روي اين پيوند كليك راست و گزينه‌ي Save Target As را  انتخاب کنيد. (دانلود كنيد و سپس اجرا كنيد)

نيك‌انديشي ايرانيان در گزينش رويدادهاي طبيعي به عنوان جشن‌هاي ملي نشان از هوشمندي و راست‌انديشي و طبيعت‌دوستي آنان دارد. ايرانيان به درستي جايگاه ارزشمند طبيعت در زندگي انسان‌ها را باور داشتند. هنگامي كه چنين جشن‌هايي را با جشن‌ها و آيين‌هاي ديگر فرهنگ‌ها و ملل مقايسه مي‌كنيم، هوشمندي ايرانيان باستان را مي‌ستاييم. براي نمونه بسياري از بيگانگان، بهگزيني نوروز را براي آغاز سال گواهي مي‌دهند و آن را نشان همراهي زندگي اجتماعي و روزمره ايرانيان با طبيعت مي‌دانند. در يك نگاه فراگير و با يك همسنجي گذرا مي‌توان ناهمساني و اختلاف فرهنگي را ديد. جشن كريسمس، رويدادي است كه در اين روزها در كشورهاي با فرهنگ غربي (و متاثر از فرهنگ غرب) در حال برگزاري است همان گونه كه از نام آن پيداست جشني است به ياد مسيح (كريست). گزينش تاريخ زادروز مسيح به عنوان جشن آغاز سال نشان از رخنه دين‌باوري در فرهنگ ديرين آنان دارد. در حالي كه شايد كمترين توجهي به سازگاري زماني آن با طبيعت شده باشد. سال نو در بدترين شرايط آب و هوايي اروپا و آمريكاي شمالي آغاز مي‌شود تنها به اين دليل كه زايش مسيح را در آن هنگام پنداشته‌اند. (برخي از تاريخ‌نگاران و خبرگان گاهشماري بر اين باورند كه ميلاد مسيح بر طبق روايات گوناگوني - از جمله در انجيل و قرآن -  در تابستان و فصل گرما بوده است و احتمالا پس از گرويدن دستگاه حاكمه امپراتوري روم به آيين مسيح كه پيشتر پيرو آيين ميترايسم (يا مهرپرستي) بوده‌اند، جشن ميلاد مسيح را با جشن زايش مهر (خورشيد) همسان نموده‌اند و آن را به زمستان رسانده‌اند). يا در نمونه‌اي از ديگر فرهنگ‌ها مي‌توان از آيين‌هاي آغاز سال نو در كشورهاي خاور دور (همچون چين)، يا كشورهاي عربي و يا ديگر فرهنگ‌هاي جهان نام برد كه در هيچ يك طبيعت چنين نقش آشكاري را كه در فرهنگ ايراني دارد، نمايان نمي‌سازد.  

در دنباله‌ي اين مقدمه در انديشه داشتم كه نتيجه‌اي ديگر را از چنين پيوندي استوار ميان طبيعت و فرهنگ اين سرزمين بگيرم، اما آن را به فرصتي ديگر مي‌سپارم و تنها به سخن از جشن ميهني چله بسنده مي‌كنم.

در ميان جشن‌هاي طبيعي كهن ايراني اما، جشن چله (چله واژه‌اي پارسي در برابر واژه سرياني- عبري يلداست)، جايگاهي ديگر داشته است. شايد بسياري آگاه باشند كه در فرهنگ ديرينه و كهن ايراني هماره روز، روشني، نور، سپيدي و پاكي، نمادهايي براي راستي، درستي، دانايي، نيكي، حقيقت و و دركل با بار معنايي مثبت به كار مي‌رفتند و شب، تاري، تاريكي، سياهي، آلودگي و ظلمات نماد و مفهومي از كژي، دروغ، ناداني، بدي و شرارت بودند و روي‌همرفته با بار معناي منفي همراه بودند. تا پيش از شب چله، پيوسته روزها كوتاه‌تر مي‌شوند و شب‌ها بلندتر كه اين رخداد براي ايرانيان پديده‌ي ناخوشايندي به شمار مي‌آمد و آن را بدشگون مي‌پنداشتند، اما درست در اين شب بود كه سياهي و ظلمات به اوج خود مي‌رسيد و از فردا روز آن اندك اندك در برابر سپيدي و روشنايي پسروي مي‌نمود. از اين رو چنين شبي نمادي از چيرگي روشنايي بر تاريكي، سپيدي بر سياهي و راستي بر كژي برداشت مي‌شد و آنان را براي ساختن آينده خود اميدوار مي‌ساخت و هر ساله در اين شب بر ايشان يادآوري مي‌شد كه حتا درازترين شب هم با خورشيد به پايان مي‌رسد و سياهي و تاريكي هيچگاه ماندگار نيست و سرانجام مغلوب سپيدي و روشنايي خواهد شد.

فرخنده جشن زايش خورشيد و خجسته جشن پيروزي روشنايي و سپيدي، جشن كهن چله، بر همه‌ي ايرانيان شادباش.

...

...

...

ببخشا گر غبار آلود راه و شوخگينم ، غار

درخشان چشمه پيش چشم من خوشيد

فروزان آتشم را باد خاموشيد

فكندم ريگ‌ها را يك به يك در چاه

همه امشاسپندان

را به نام آواز دادم ليك

به جاي آب دود از چاه سر بر كرد، گفتي ديو مي‌گفت : آه

مگر ديگر فروغ ايزدي آذر مقدس نيست؟

مگر آن هفت انوشه خوابشان بس نيست؟

زمين گنديد ، آيا بر فراز آسمان كس نيست؟

گسسته است زنجير هزار اهريمني تر ز آنكه در بند دماوندست

پشوتن مرده است آيا؟

و برف جاودان بارنده سام گُرد را سنگ سياهي كرده است آيا؟

...

...

...

شكايت با شكسته بازوان ميترا مي‌كرد

غمان قرن‌ها را زار مي‌ناليد

حزين آواي او در غار مي‌گشت و صدا مي‌كرد

غم دل با تو گويم، غار

بگو آيا مرا ديگر اميد رستگاري نيست؟

صدا نالنده پاسخ داد:

آري نيست؟